Menu

Hyb cyfiawnder hiliol

To view this page in English, click here.

 

Ar 25 Mai, daeth George Floyd yn berson Croenddu arall i gael ei ladd gan yr heddlu o ganlyniad i hiliaeth systemig a goruchafiaeth groenwyn yn America. Yn y dyddiau a'r wythnosau a ddilynodd, aeth pobl ledled yr Unol Daleithiau, y DU ac yn fyd-eang, ati i leisio dwy neges glir; y gyntaf bod Bywydau Pobl Groenddu yn Bwysig, a’r ail mai digon yw digon. Nid yw hiliaeth systemig a goruchafiaeth groenwyn yn bethau sy'n bodoli yn UDA yn unig. Mae cymdeithas yn y DU yn llawn strwythurau sy'n rhoi pobl dduon dan anfantais ac yn rhoi breintiau i bobl groenwyn ym mhob agwedd ar fywyd. Mae hanes y DU o hiliaeth a gwladychiaeth yn mynd yn ôl gannoedd o flynyddoedd, ac eto nid oes gan y rhan fwyaf o bobl lawer o wybodaeth amdano, oherwydd bod yr hanes hwn yn cael ei ddileu o'n hysgolion, y newyddion a thrafodaethau cyhoeddus.

 

Mae’r gweithredu a welwyd yn ddiweddar yn y DU wedi tyfu allan o’r degawdau o waith gwleidyddol a wnaed gan ymgyrchwyr Croenddu a ddaeth o'n blaenau. Ond nid cyfrifoldeb pobl Groenddu’n unig yw datgymalu hiliaeth a goruchafiaeth groenwyn - mae’n gyfrifoldeb arnom ni i gyd. Ac yn wir i chi, mae yna lawer o waith i'w wneud. Gwyddwn yn sgil Race Matters, Adolygiad o Hiliaeth Sefydliadol UCM, a Closing the Gap bod myfyrwyr a staff Croenddu’n wynebu hiliaeth strwythurol benodol o fewn addysg a mudiad y myfyrwyr. Gwyddom fod braint groenwyn wedi'i hymgorffori yng ngwead y sector elusennol ac nid-er-elw fel mae CharitySoWhite yn tynnu sylw ato (mae’r erthygl hon yn gofyn rhai cwestiynau pwysig am 'bobl groenwyn gymhedrol' a mudiadau nid-er-elw).

 

Felly beth nawr? Mae ein gweithredwyr a'n staff Croenddu wedi blino'n lân. Mae llawer o ymgyrchwyr a staff croenwyn nad ydyn nhw’n gwybod beth i'w wneud i fod yn rhan o'r datrysiad. Wel, gadewch i ni ddechrau drwy deimlo cryfder yn sgil dau wirionedd: yn gyntaf, mae teimlo’n anghyfforddus yn rhagofyniad i fod yn rhan o'r datrysiad, ac yn ail, mae mudiad y myfyrwyr wedi bod yn rym pwerus dros gyfiawnder cymdeithasol ers canrif.

 

Pwrpas y ddogfen briffio hon yw darparu canllaw ymarferol a hygyrch i unrhyw un sy'n pendroni 'beth ddylem ni fod yn ei wneud ym mudiad y myfyrwyr?'. Dyma dair rheol syml a allai fod o gymorth:

  • Peidiwch ag ildio - cadwch gyfiawnder hiliol fel blaenoriaeth yn y blynyddoedd i ddod
  • Gwrandewch ar bobl Groenddu bob amser a byddwch yn barod i gymryd arweiniad ganddynt
  • Peidiwch â gadael datgymalu hiliaeth i bobl Groenddu’n unig

 

Byddwn yn rhannu diweddariadau ac adnoddau pellach ar Workplace ac yn eich gwahodd i wneud yr un peth er mwyn parhau i fod yn rhan o'r sgwrs a dwyn ein hunain a'n gilydd i gyfrif wrth i ni symud ymlaen gyda'n gilydd ar y mater hwn.