Menu

Pan fo'r gwleidyddol yn troi'n bersonol

Thursday 05-11-2015 - 10:22

Yr wythnos o'r blaen, cyhoeddodd y Times Higher Education erthygl - sylwebaeth ar yr hyn sydd bellach yn gecru parhaus ymysg aelodau Pwyllgor Gwaith Cenedlaethol UCM. Ni lwyddodd yr erthygl i fy ngwneud i'n ddig, ond yn hytrach fe wnaeth i mi deimlo'n drist.

Dyma fy mhedwaredd flwyddyn ym mudiad y myfyrwyr, a fy nhrydedd fel swyddog llawn-amser. Rwyf wedi bod yn y mudiad ers digon o amser i weld newidiadau mewn llywodraeth, tri llywydd UCM, a Scouting For Girls yn brif fand ym mron bob dawns y glas mewn undebau myfyrwyr. 

Yn ystod y cyfnod hwn, rwyf wedi gweld y mudiad yn cael ei rannu'n wleidyddol, carfannau'n cwympo allan a dadleuon di-ddiwedd ynglŷn â gwrthdystiadau. Nid yw anghytuno gwleidyddol yn unrhyw beth newydd, a phan fydd gennym wahaniaeth barn wleidyddol, dylem fod yn dathlu hynny, nid ei ddiystyru. Dyma beth sy'n gwneud ein mudiad yn gryf.

Ond yn ddiweddar, rydym wedi gweld cryn lawer o dynnu'n groes, gyda gwahanol dactegau'n diffinio'r carfannau, a hynny ar adeg pryd y dylai'r hyn sydd gennym yn gyffredin o ran gwerthoedd ac egwyddorion ein huno yn hytrach na'n rhannu.

Mae son am 'ni' a 'nhw' ar gyfryngau cymdeithasol, a ffocws ar 'ennill' yng nghyfarfodydd y PGC, 'undebau myfyrwyr vs ymgyrchwyr'. Does dim lle i'r rhaniadau mympwyol rydym yn eu creu ymysg ein gilydd, yn arbennig mewn cyfnod pryd mae yno ddigon o frwydrau i'w hymladd heb i ni droi ar ein gilydd. 

Nid yw gwahaniaethau gwleidyddol yn beth newydd, ond mae rhywbeth wedi teimlo'n wahanol eleni; er bod y mudiad wedi bod yn rhanedig yn y gorffennol, dyw'r pethau erioed wedi teimlo mor elyniaethus, nac mor wenwynig â'r hyn a welwyd yn ystod y misoedd diwethaf.


Mae mwy i hyn na gwleidyddiaeth, mae'n ymwneud â sut rydym yn trin ein gilydd.

Mae'n hawdd dweud mai 'gwahaniaethau gwleidyddol' yn unig yw'r rhain, ond credaf ein bod ni fel mudiad yn defnyddio hynny fel esgus cyfleus i anghofio mai pobl go iawn yw'r rhain, sydd â theimladau go iawn. Boed ar lefel leol neu genedlaethol, nid yw mudiad y myfyrwyr yn amgylchedd dymunol i weithio ynddo ar hyn o bryd.

Mae'r cyfryngau cymdeithasol bellach yn llwyfan ar gyfer ensyniadau cas, ac mae rhai o'r ymosodiadau personol rwyf wedi eu gweld yn ystod y misoedd diwethaf wedi gwneud i mi deimlo cywilydd o fod yn rhan o'r mudiad hwn. Mae'r ymosodiadau hyn yn mynd y tu hwnt i feirniadaeth wleidyddol; maent yn ymosodiadau personol.

Dydw i ddim yn pwyntio bys at y rheiny sydd o fewn y mudiad yn unig; daeth rhai o'r ymosodiadau mwyaf gwarthus a ffiaidd ar gyfryngau cymdeithasol o du allan i'r mudiad. Ond rydyn ni'r rhy brysur yn pardduo'n gilydd ar Twitter am 3 o'r gloch y bore i weld bod gelynion mwy y tu allan. Dylen ni roi'r cachu yma o'r neilltu, a chefnogi ein gilydd.

Rydw i hefyd wedi bod yn meddwl yn ystod yr ychydig wythnosau diwethaf, sut allwn ni fel mudiad wneud hyn i'n gilydd? Mae'n gweithio mewn amgylchedd mor elyniaethus yn brofiad blinedig dros ben. Mae'n flinedig gorfod bod yn wyliadwrus o'ch gelynion neu'n 'cynllwynio'r symudiad nesaf'. Mae'n flinedig ceisio amddiffyn eich hun yn emosiynol bob dydd rhag ymosodiadau ar gyfryngau cymdeithasol. Onid yw pawb yn flinedig.

Rydyn ni wrth ein bodd yn son am hunan-ofal ym mudiad y myfyrwyr, eto credaf mai ein hymddygiad tuag at ein gilydd sy'n ei gwneud yn angenrheidiol i ni bregethu am hunan-ofal yn y lle cyntaf. Mae eironi trist yn perthyn i'r lefelau o densiwn a dicter sy'n bodoli o fewn y mudiad, ar yr un pryd â dweud wrth eraill am ofalu amdanynt eu hunain.

Mae herio ein gilydd yn un o elfennau hanfodol mudiad y myfyrwyr, ond rhaid i ni gymryd cam yn ôl ac edrych yn ofalus ar sut rydym yn mynd ati i gyflawni hynny ar hyn o bryd.

Boed sut y byddwn yn trin ein gilydd ar gyfryngau cymdeithasol, neu sut rydyn ni'n mynd ati i ddifrïo dewis pobl eraill o dactegau. Oherwydd pan fyddwn yn dadlau dros 'dactegau', mae peryg i ni anghofio bod y math o weithredu sydd gennym mewn golwg yr un mor bwysig i ni â chyrraedd y nod yn y pen draw. Maent yn rhan o'n hegwyddorion a'n gwerthoedd ac maent yn bersonol wleidyddol yn eu natur.

Oherwydd nid y garfan sy'n gwrthwynebu eich un chi yw'r gelyn go iawn, na hyd yn oed gwleidyddiaeth bleidiol yn gyffredinol, ond yn hytrach y llywodraeth.

P'un ai rydym yn credu mewn gweithredu uniongyrchol neu ymgysylltiad adeiladol, gallwn i gyd gytuno bod y gwerthoedd yr adeiladwyd mudiad y myfyrwyr arnynt yr un gwerthoedd, beth bynnag fo'r dulliau o weithredu a ddewisir.

Ond y gwerthoedd hyn sydd dan ymosodiad - rhaid i ni sicrhau ein bod ni'n ddigon cryf i'w hamddiffyn.

Dim ond drwy fod yn fudiad dan arweiniad ac ym meddiant undebau myfyrwyr cryf a gweithgar allwn ni fod yn ddigon pwerus i gynnal ein gwerthoedd hanfodol o weithredu ar y cyd, democratiaeth, cydraddoldeb a chyfle.

A thrwy roi'r holl sylw i anghytuno, rwy'n ofni ein bod ni wedi colli golwg ar y darlun mawr, sef pam ein bod ni yma yn y lle cyntaf. I warchod dyfodol y genhedlaeth nesaf.

Er mwyn sicrhau na chaiff y rheiny sydd eto i gyrraedd addysg eu cau allan o system sy'n cael ei datgymalu fesul darn gan y toriadau mewn cyllido, a phan fyddant yn cyrraedd y system honno, y bydd yno fudiad myfyrwyr y gallant ei alw'n gartref.

Nid yw'n gyfrinach nad yw ein llywodraeth gyfredol yn hoff o undebau a gweithredu ar y cyd. Boed ymgais y Mesur Undebau Llafur i gyfyngu ar hawliau'r gweithlu i aelodaeth o undebau, neu sibrydion ynglŷn ag ymgais arall i 'optio-i-mewn' i aelodaeth o undebau myfyrwyr, a fethodd tua dechrau'r '90au, mae gwerthoedd gweithredu ar y cyd dan fygythiad, ac mae ein gallu i weithredu ar y cyd mewn peryg.

Heb hawliau sylfaenol gweithredu ar y cyd, mae ein mudiad ar chwâl, ond mae ein cyfreithlondeb a'n hygrededd - ac yn sgil hynny, ein bodolaeth - mewn mwy o beryg nag erioed.

Boed yn wleidyddion yn ceisio tanseilio cyfreithlondeb undebau myfyrwyr, cwestiynau gan y cyfryngau a'r sector yn ehangach ynglŷn â'n hygrededd, neu hyd yn oed ein haelodau ein hunain yn lleisio eu rhwystredigaeth ynglŷn â'r cecru o fewn i'w hundeb cenedlaethol. Pan fo enw da UCM dan ystyriaeth, nid yw pobl yn gwahaniaethu rhwng gwahanol rannau'r mudiad.

Felly pan fo mudiad y myfyrwyr yn cael ei herio, sy'n anorfod yn sgil sut rydym wedi ymddwyn yn ddiweddar, fyddwn ni dim yn gallu ennill, ac ni fydd ein tactegau'n gweithio oni fydd pobl yn cydnabod ac yn parchu undebau myfyrwyr ac UCM fel llais cyfreithlon myfyrwyr.

Mae'n ddyletswydd arnom i adeiladu mudiad y gall y genhedlaeth nesaf o fyfyrwyr deimlo eu bod yn rhan ohono - neu o leiaf adael mudiad y gallant fod yn perthyn iddo yn y lle cyntaf.

Categories:

Blogs

Related Tags :

More NUS connect Articles

More Articles...