Menu

Gwrthsefyll Asiantaethau Gosod

Monday 27-07-2015 - 16:00
Beth 2014   resized

Mae myfyrwyr yn gyfarwydd iawn â'r ddefod newid byd, fel y'i gelwir, pan fyddant yn dechrau yn y brifysgol.

Mae'n fodd o ddatblygu i oroesi ar bron i ddim arian. Rhan o'r profiad yw byw mewn twlc o fflat gyda llu o fermin. Rhan o'r cwrs yw cael landlordiaid neu asiantaethau gosod sy'n gyflym yn anfon y bil, ond mor araf yn datrys eich problem lleithder.

Dyma hanes sydd wedi cael ei dderbyn gan lawer yn y byd gwleidyddol sydd ymhell o'u cyfnod yn y brifysgol. Ond nid yw hwn yn rhywbeth y dylem ei dderbyn.

Mae Cymru'n gwneud cynnydd araf o ran mynd i'r afael â'r broblem barhaol o safonau gwael mewn tai myfyrwyr.

Bwriad y Ddeddf Tai (Cymru) a basiwyd llynedd yw gorfodi landlordiaid i gael trwyddedau a gosod safon person cymwys i ddileu'r rheiny nad ydynt yn cyflawni'r hyn a ddisgwylir oddi wrthynt. Buasai gan weithred o'r fath - y byddwn ni'n ei fonitro'n drylwyr i sicrhau ei fod yn digwydd - yn effeithio'n gadarnhaol ar brofiad llawer o fyfyrwyr a fuasai fel arall heb lawer o ddiogelwch rhag cael eu hecsbloetio gan landlordiaid twyllodrus.

Ond un cam yn unig yw'r ddeddf honno yn y broses o gynnig mwy o ddiogelwch i fyfyrwyr. Mae gwleidyddion wrthi'n cymryd y cam nesaf nawr - ond mae yna berygl iddynt faglu.

Mae adroddiad gan Y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol (CCLlL) yn edrych ar ddeddf arfaethedig i wneud rhentu tŷ yn y sector preifat yng Nghymru'n symlach.

Mae'r Bil Rhentu Cartrefi (Cymru) yn cynnwys elfennau addawol o ran gwneud y profiad o rentu flat neu dŷ a rennir yn symlach i denantiaid. Bydd toriad yn yr ystod gymhleth o gytundebau i ddau fath - un ar gyfer tai cymdeithasol ac un ar gyfer tai preifat - a bydd hyn yn gwneud monitro safonau yn y sector yn llawer symlach.

Gyda mwyfwy o siroedd yng Nghymru'n cynnwys mwy o denantiaethau preifat na thai cymdeithasol, mae'n hanfodol symleiddio'r ddeddf a chynnig mwy o ddiogelwch i fyfyrwyr - sef prif ddefnyddwyr y tenantiaethau - er mwyn eu gwarchod rhag cael eu hecsbloetio.

Felly, mae UCM Cymru wedi bod yn gefnogol o'r syniadau ers iddynt gael eu cyhoeddi, ond rydym yn credu y dylai ac y gallai fynd ymhellach, a syrthiodd yn fyr ym meysydd sy'n hanfodol o ran gwarchod lles myfyrwyr.

Mae'r pwyllgor CCLlL, sy'n archwilio'r cynigion, wedi ymateb i'n hawgrymiadau y dylid cyflwyno mesurau gwarchod cytundebau sy'n cynnwys pobl 16 ac 17 oed ac argymhelliad i gyflwyno trefniadau er mwyn i'r rheiny sydd mewn cyd-gytundebau, fel myfyrwyr sy'n rhannu tŷ, gael mynediad i'w blaendaliadau os byddant yn gadael y tŷ. Os cânt eu derbyn, buasai'r rhain yn gwella'r fargen i fyfyrwyr yn y sector preifat.

Ond mae'r pwyllgor a'r Bil yn methu ar gyfle i wella'r sector mewn un modd allweddol - drwy gynnwys asiantaethau gosod yn y rheoliadau.

Nid oes bron yr un rheoliad ar asiantaethau gosod yn y sector preifat. Mae myfyrwyr, sef cyfran anghymesur o uchel o denantiaethau yn y sector preifat, yn hynod agored i dactegau marchnata cas asiantaethau i roi pwysedd ar fyfyrwyr i rentu'n rhy gynnar ac i arwyddo cytundebau nad ydynt yn gweddu eu hanghenion.

Fel y tynnais sylw ato yn y cyfarfod pwyllgor, mae'r rhan fwyaf o fyfyrwyr yn rhentu drwy asiantaethau gosod. Mae'r Bil yn rhoi cyfle mawr, nid yn unig i sicrhau diogelwch rhag arfer gwael gan landlordiaid, ond gan asiantaethau hefyd.

Hyd yma, mae'r llywodraeth a'r pwyllgor wedi gwrthod cyfle i ehangu'r Bil i gynnwys asiantaethau - rhywbeth sy'n hynod siomedig i UCM Cymru gan fod y mudiad wedi bod yn pwyso am well eglurdeb ar gyfer y nifer o fyfyrwyr sy'n dod i gytundeb â nhw. Gall yr holl gytundebau â landlordiaid fod yn ddryslyd i denantiaid ac mae hynny'n waeth fyth pan mae asiantaethau'n gweithredu fel canolwr

O wybod y codir tâl o £1,000 a mwy ar fyfyrwyr yn rheolaidd i sicrhau tŷ, ar ôl ystyried ffioedd a rhent ymlaen llaw, buasai methu â gweithredu nawr yn gyfle mawr a gollwyd a bydd sefyllfa'n parhau sy'n methu'n llwyr â rhoi gwerth arian i fyfyrwyr neu sicrwydd ansawdd y mae eu buddsoddiad yn ei haeddu.

Byddaf yn parhau i alw ar Lywodraeth Cymru ac ACau i bwyso i gynnwys asiantaethau gosod yn y ddeddf hon a allai gael effaith ddifrifol ar brofiad myfyrwyr yn y brifysgol. Byddaf hefyd yn pwyso am reoliad ar ffioedd ac ymddygiad asiantaethau gosod sy'n yn union â safon y landlordiaid eu hunain.

Categories:

Blogs

Related Tags :

More NUS connect Articles

More Articles...